www.skladnica-gornoslaska.pl                             o stronie                             bibliografia                             kontakt

MIASTO BYTOM


MIASTO BYTOM I MURY OBRONNE




Starszy od miasta grd, ulokowany na wzgrzu w. Magorzaty, powsta prawdopodobnie w XI w. . Pierwsze wzmianki pisane o Bytomiu pochodz ju z 1123 r.770 i mwi o osadzie z dwiema karczmami i targiem. rdem dochodu dla grodu byy okoliczne kopalnie srebra, potwierdzone ju w 1136 r.. Liczne dokumenty z czasw pniejszych oraz wyniki bada archeologicznych potwierdzaj znaczenie grnictwa kruszcowego przynajmniej do pocztkw XV w.. Rang przedlokacyjnego Bytomia potwierdzi Bolesaw Kdzierzawy fundujc, by moe w latach 70. XII w., koci pod wezwaniem w. Magorzaty. W 1254 r. decyzj Wadysawa opolskiego (1246 1281) lokowano na prawie niemieckim miasto Bytom. W schedzie po Wadysawie w 1282 r. miasto przej jego syn Kazimierz bytomski (1282 1312), ktry obra je na swoj stolic. Kazimierzowi przypisuje si liczne fundacje na rzecz Bytomia, w tym rozbudow fary, budow szpitala w. Ducha, zamku i murw miejskich. Istotnym dla przyszych wydarze okaza si take hod lenny zoony przez Kazimierza w 1289 r. w Pradze. Akt ten na trwae zrywa zaleno miasta od Polski, a do 1945 r. Po mierci Bolesawa (1352 1355)780 ostatniego z mskich potomkw Kazimierza rozpocz si trwajcy do 1369 r. okres walk politycznych o miasto i ksistwo. Zwycisko wyszli z nich ksita Konrad III olenicki i Przemysaw Noszak. Podzielili oni miasto midzy siebie wzdu osi wschd zachd, osabiajc je tym samym na nastpne 106 lat. Wiek XV przynis regionowi liczne zmiany wadzy, konflikty i najazdy. Negatywnie na gospodarce miasta odbio si wyczerpanie lub zalanie przez wody gruntowe z srebra oraz wydarzenia 1430 r., w ktrym miasto zostao zdobyte przez husytow. W 1475 r. Bytom przej w caoci Maciej Korwin, a nastpnie, z powodu dugw, wraz ze wierklacem odda Janowi z erotina. Ten z kolei w 1498 r. sprzeda te ziemie Janowi Dobremu (1498 1532)788, ostatniemu panujcemu w Bytomiu Piastowi. Za jego panowania miasto strawi doszcztnie poar, a pozycj gospodarcz osabia lokacja Tarnowskich Gr, silnego konkurenta w handlu kruszcami. Po mierci Jana Dobrego, na mocy ukadw dynastycznych, miasto i ca ziemi bytomsk przejli Hohenzollernowie. Liczb ludnoci Bytomia w I poowie XIV w. pozwalaj nam oszacowa spisy witopietrza. Ocenia si, e miasto zamieszkiwao wwczas okoo 1500 ludzi. W 1532 r., gdy spisany zosta najstarszy znany urbarz, liczba mieszkacw spada do okoo 1000. Miasto miao powierzchni okoo 13,5 hektara zamknit obwodem wynoszcym okoo 1400 m. Bytomski obwd obronny rozpoczto wznosi prawdopodobnie w 2 poowie, czy moe pod koniec XIII w., chyba z inicjatywy Wadysawa opolskiego ( 1281 r.) lub jego syna Kazimierza bytomskiego ( 1312 r.). Wobec braku jednoznacznych dokumentw mwicych o pocztkach inwestycji i znanym z bada powolnym procesie budowy miasta, skonny jestem przecign czas wznoszenia muru jeszcze co najmniej do pocztku XIV w. Zasadniczym elementem obwodu obronnego by wzniesiony z lokalnego kamienia dolomitowego mur. Mia on prawdopodobnie rednio ponad 2,6 m gruboci w partii fundamentowej i okoo 2,5 m w partiach naziemnych. Obwd uzupeniao prawdopodobnie 19 baszt upinowych, trjciennych rozlokowanych stosunkowo regularnie wzdu caego obwodu. Miasto otaczaa fosa, szeroka na 11 15 m oraz gboka na okoo 3 m. Fos wypeniaa woda, pochodzca zapewne z rzeczki Bytomki, opywajcej miasto od wschodu i poudnia. Pomidzy miejskim murem a fos pozostawiono przedpole, zalenie od miejsca o szerokoci od 10 do nawet 20 m. Do miasta prowadziy pocztkowo dwie bramy, wschodnia Sawkowska/Krakowska oraz zachodnia Pyskowicka, od XVI w. zwana rwnie Tarnogrsk. O ich formie niewiele mona dzi powiedzie. Prawdopodobnie wtrnie wykuto rwnie bram lub poudniowo zachodni furt, znan jedynie z XVIII w. planw oraz prawdopodobnie z dokumentw odnotowujcych istnienie Bramy Gliwickiej. Z obronnoci miasta niezaprzeczalnie zwizany by rwnie zamek. rda pisane okrelaj go jako pooony przy miejskiej fosie. Wobec braku zachowanych reliktw, spr o jego lokalizacj do dzi pozostaje nierozstrzygnity. Dwie najlepiej udokumentowane teorie lokuj go za Bram Krakowsk i fos na wschd od miasta, lub te na dzisiejszym pl. Grunwaldzkim

PODSTAWOWE DANE MIASTO




Miasto

Bytom

Wasno

ksieca

Liczba mieszkacw

1500

Powierzchnia (ha)

13,5


PODSTAWOWE DANE FORTYFIKACJE




Grubo muru

2.5 m

Liczba baszt

19

Wiee

0

Bramy gwne

2



FORTYFIKACJE - FOTO



   

   

   

   

   



gra

BIBLIOGRAFIA:


Serdeczne podzikowania dla Pana Arkadiusza Przybyoka za zgod wykorzystania jego rysunkw i fragmentw tekstu z Pracy Doktorskiej.

W opracowniu uyto fragmentw tektw oraz rysunki Pracy Doktorskiej "MURY MIEJSKIE NA GRNYM LSKU W PӬNYM REDNIOWIECZU" - Arkadiusza Przybyoka

zdjcia: Sylwester Kacprzyk

rdo: Repozytorium Prac Doktorskich Biblioteki Uniwersytetu dzkiego


© 2011 - 2018 SKADNICA GRNOSLSKA
Wszelkie prawa autorskie zastrzeone. Kopiowanie materiaw dozwolone tylko za zgod waciciela.
WACICIEL I ADMINISTRATOR STRONY Sylwester Kacprzyk - Firma Usugowo-Handlowa Geometrico