www.skladnica-gornoslaska.pl                             o stronie                             bibliografia                             kontakt

MIASTO GOGWEK


MIASTO GOGWEK I MURY OBRONNE




Prby okrelenia momentu zaoenia miasta dokona T. Chrzanowski, ktry sdzi i z czym naley si zgodzi e sprowadzenie przez Wadysawa opolskiego (1246 1281) w 1264 r. do Gogwka konwentu franciszkanw wyznacza dat ante quem lokacji. Potwierdzeniem funkcjonowania prawa miejskiego jest informacja o wjcie gogweckim z 1294 r.. Powszechnie uznawany za najstarszy dowd lokacji, a nawet sam akt lokacyjny dokument ksicia Wadysawa z 21 grudnia 1275 r. jest pniejszym falsyfikatem. Wydaje si jednak, e nadanie praw miao miejsce w czasach panowania tego ksicia, pomidzy 1246 a 1264 r. W 1359 r. mieszczanie otrzymali od ksicia Bolesawa niemodliskiego (1313 1362/1365) rozlege przywileje gospodarcze. Jego nastpca Henryk niemodliski (1362/1365 1382) w 1373 r. nada miastu prawo magdeburskie, a wkrtce pniej, w 1379 r. erygowa w Gogwku kolegiat. W roku 1428 do miasta dotary oddziay husyckie pod wodz Welko Kudelnika. Przychylna wobec czeskiego powstania postawa ksicia Bolesawa V Wooszka (1422 1460) ocalia miasto przed zniszczeniami. Jedynie kapitua i konwent franciszkaski zostay rozwizane, a nalece do nich dobra przejte przez ksicia. Spokojny rozwj orodka przerwany zosta dopiero w 1478 r., gdy wikszo jego zabudowy spona. Wedug spisanego w 1534 r. urbarza w Gogwku znajdowao si 121 domw mieszczaskich1100. Pozwala mi to oceni liczb mieszkacw na okoo 750 dusz. Obwd organizmu miejskiego wraz z zamkiem wynosi okoo 1250 m, co pozwalao na zamknicie powierzchni niespena 11 ha. Najstarsza informacja o istnieniu umocnie w Gogwku pochodzi z 1379 r., gdy jedn z miejskich bram okrelono jako now nowo powsta. Tym samym uzasadnionym jest wniosek, e ju wczeniej istniay inne bramy. Po badaniach architektonicznych R. Eysymontt okreli czas budowy fragmentu kurtyny wchonitego przez tzw. Lisi Ganek na okoo II poow XIV w. Poszlaki te pozwalaj mi zasugerowa, e inicjatorem budowy murw gogweckich by Bolesaw niemodliski (1313 1362/1365), a dzieo kontynuowa jego najmodszy syn Henryk (1362/1365 1382) i by moe rwnie Wadysaw Opolczyk. Zaobserwowane rnice w budowie kurtyny oraz tzw. Wiey Wiziennej pozwalaj sdzi, e rekonstruowany obwd nie jest jednoczasowy i powstawa prawdopodobnie w przecigu co najmniej kilku pokole. By moe jako pierwsze wzniesiono mury i bramy, a dopiero w nastpnej kolejnoci wiee przy bramne. Do miasta prowadziy trzy bramy miejskie: Kozielska od zachodu, Zamkowa/Mariacka od pnocy i pniejsza Wodna od poudnia. Brama Kozielska i Wodna miay pierwotnie form niskich, krtkich czworobocznych budynkw. Co wicej, nowoytna ikonografia przedstawia wie czworoboczn flankujce Bram Wodn. Ostatnia z bram Zamkowa jako jedyna przetrwaa do dzi.

PODSTAWOWE DANE MIASTO




Miasto

Gogwek

Wasno

ksieca

Liczba mieszkacw

750

Powierzchnia (ha)

11


PODSTAWOWE DANE FORTYFIKACJE




Grubo muru

1.6 m

Liczba baszt

4

Wiee

0

Bramy gwne

3



FORTYFIKACJE - FOTO



   

   

   



gra

BIBLIOGRAFIA:


Serdeczne podzikowania dla Pana Arkadiusza Przybyoka za zgod wykorzystania jego rysunkw i fragmentw tekstu z Pracy Doktorskiej.

W opracowniu uyto fragmentw tektw oraz rysunki Pracy Doktorskiej "MURY MIEJSKIE NA GRNYM LSKU W PӬNYM REDNIOWIECZU" - Arkadiusza Przybyoka

zdjcia: Sylwester Kacprzyk

rdo: Repozytorium Prac Doktorskich Biblioteki Uniwersytetu dzkiego


© 2011 - 2018 SKADNICA GRNOSLSKA
Wszelkie prawa autorskie zastrzeone. Kopiowanie materiaw dozwolone tylko za zgod waciciela.
WACICIEL I ADMINISTRATOR STRONY Sylwester Kacprzyk - Firma Usugowo-Handlowa Geometrico