www.skladnica-gornoslaska.pl                             o stronie                             bibliografia                             kontakt

MIASTO OWICIM


MIASTO OWICIM I MURY OBRONNE




Owicim po raz pierwszy pojawia si w rdach pisanych w 1179 r., gdy wraz z Bytomiem zostaje przekazany jako prezent synowi Mieszka Pltonogiego, Kazimierzowi I (1211 1230). W pocztkach XIII w. Owicim by grodem kasztelaskim, o czym przekonuje pojawienie si w dokumentach miejscowego kasztelana. Nie znamy daty lokacji miasta. Cz badaczy sdzi, e przywilej skadu soli i oowiu z 1291 r. jest czci aktu lokacyjnego. Data ta wydaje si zbyt pn, gdy ju w 1284 r. w dokumencie pojawi si owicimski wjt. Niezalenie jednak od daty lokacji prawo skadu byo istotnym elementem miejscowej gospodarki. Owicim wszak lea na szlaku pomidzy Krakowem a Cieszynem, a wic przez jego granice transportowana bya wielicka sol wywoona na lsk i Morawy. Rozwj Owicimia zapewne przyspieszy po 1316 r., gdy miasto stao si po podziale wikszego dominium cieszyskiego stolic Wadysawa (1316 1321/4). W 1327 r. ksistwo zostao zhodowane Janowi Luksemburskiemu. Dokument lenny jest najstarszym bezporednim dowodem na lokacj miasta, a take na funkcjonowanie w nim zamku. Ostronie mona przypuszcza, e inicjatywa budowy warowni naleaa do Wadysawa lub jego syna Jana I (1321- 1372) - krakowskiego scholastyka, osoby o odpowiednich moliwociach finansowych, na ktrego dugie panowanie przypad okres wieloletniego spokoju i korzystnego rozwoju okolicy. W 1433 r. na ziemi owicimsk najecha Bedich ze Stranice jednak prawdopodobnie nie zagrozi miastu. Pooenie miasta niezaprzeczalnie sprzyjao rozwojowi gospodarczemu. Byo ono jednak rwnie zarzewiem konfliktw politycznych, ze wzgldu na niewielk odlego od stoecznego Krakowa. Konflikt rozpocz si w 1438 r., gdy na ksistwo najecha Dzierysaw z Rytwian. Zaj wwczas Zator, drugie miasto ksistwa i prawdopodobnie zaatakowa stolic. By odzyska Zator, w 1440 r. ksi Wacaw I (1433-1445) zgodzi si odda Koronie zamek w Barwadzie oraz znie umocnienia Zatoru. Nastpn akcj zbrojn wymierzon przeciwko ksistwu owicimskiemu dowodzi w 1452 r. Piotr Szafraniec. Sejmik w Lublinie zgodzi si wwczas wysa pod Owicim oddzia zaciny, ktry w styczniu 1453 r. rozpocz oblenie i ostatecznie zdoby owicimski zamek. Dokumenty nie s jednoznaczne i trudno z nich wywnioskowa, czy oblenie dotyczyo wycznie zamku, czy rwnie miasta. W odpowiedzi na atak Jan IV owicimski (1445-1456) zaj klasztor dominikaski, skd nastpnie prowadzi ostrza zamku. W wyniku konfliktu Jan zosta zmuszony odsprzeda terytorium owicimskie Kazimierzowi Jagielloczykowi. Ukad zosta podpisany 19 marca 1454 r.. Ostateczna spata i zakoczenie konfliktw nadgranicznych miao miejsce dopiero 1456 r.. Bardzo trudno okreli pocztki powstawania umocnie w Owicimiu. Informacje o walkach z 1453 r. nie informuj nas o jakichkolwiek elementach chronicych samo miasto. Szesnastowieczne donacje krla Aleksandra i testament Andrzeja Niadeckiego wiadcz chyba o rozbudowie lub prbach ukoczenia budowy umocnie. Miasto zostao prawdopodobnie przynajmniej czciowo otoczone murem. Pobudowano go z lokalnej amanej skay wapiennej, czc elementy zapraw murarsk. By moe obwd ten nigdy nie zosta ukoczony. Badania archeologiczne przy ul. Wysokiej oraz ks. A. Knycza pozwalaj sdzi, e obok rzeki Soy podejcie pod miasto utrudniaa rwnie fosa o szerokoci ponad 6 m i niewielkiej gbokoci 1,5 m. Trudno natomiast czy odkrycia poczynione na posesji Rynek 14 z umocnieniami miejskimi. Wskie i pytkie rowy mogy by elementem sieci melioracyjnej lub granic dziaek miejskich. Warto rwnie zaznaczy moliwo funkcjonowania w tym miejscu domu wjta, by moe otoczonego murem. Hipoteza ta wymaga jednak dalszych bada archeologicznych i historycznych.

PODSTAWOWE DANE MIASTO




Miasto

Owicim

Wasno

ksieca

Liczba mieszkacw

-

Powierzchnia (ha)

10


PODSTAWOWE DANE FORTYFIKACJE




Grubo muru

?

Liczba baszt

?

Wiee

?

Bramy gwne

?



FORTYFIKACJE - FOTO






gra

BIBLIOGRAFIA:


Serdeczne podzikowania dla Pana Arkadiusza Przybyoka za zgod wykorzystania jego rysunkw i fragmentw tekstu z Pracy Doktorskiej.

W opracowniu uyto fragmentw tektw oraz rysunki Pracy Doktorskiej "MURY MIEJSKIE NA GRNYM LSKU W PӬNYM REDNIOWIECZU" - Arkadiusza Przybyoka

zdjcia: Sylwester Kacprzyk

rdo: Repozytorium Prac Doktorskich Biblioteki Uniwersytetu dzkiego


© 2011 - 2018 SKADNICA GRNOSLSKA
Wszelkie prawa autorskie zastrzeone. Kopiowanie materiaw dozwolone tylko za zgod waciciela.
WACICIEL I ADMINISTRATOR STRONY Sylwester Kacprzyk - Firma Usugowo-Handlowa Geometrico