www.skladnica-gornoslaska.pl                             o stronie                             bibliografia                             kontakt

MIASTO PSZCZYNA


MIASTO PSZCZYNA I UMOCNIENIA OBRONNE




Najstarszy zachowany dokument powiadczajcy istnienie Pszczyny pochodzi z 1303 r.. Wrd wiadkw wymieniony zosta wwczas comes Welizlaus castellanus de Plischyr. Pierwszy raz funkcjonowanie prawa miejskiego odnotowano w 1327 r., gdy Sor et Plesna civitatibus odnotowano w dokumencie hodu ksicia Leszka raciborskiego (1306 1336) Koronie Czeskiej. W 1498 r. ksi Kazimierz II cieszyski (1498 - 1517) potwierdzi prawa miejskie, zaznaczajc, e s one wzorowane na prawie raciborskim. Przez wikszo redniowiecza miasto naleao do ksit raciborskich. Po mierci Jana II elaznego (1396 1424), w ramach wdowiej oprawy Pszczyn otrzymaa Helena (1424 1452). W literaturze przedmiotu przypisuje si jej wzniesienie miejscowego zamku i umocnie, co potwierdza ma udana obrona przed najazdem husyckim w 1433 r.. Syn Jana i Heleny, Mikoaj, poj za on mieszczank krakowsk Barbar Rokemberg (1452 1462), ktra po mierci ma przeja samodzielne rzdy w miecie. Jej niskie urodzenie stao si zarzewiem konfliktw z ksitami raciborskimi. Kolejne lata XV w. nie przyniosy uspokojenia sytuacji. Wacaw III, ksi rybnicki i pszczyski (1452 1474), prowadzi nieostron polityk wchodzc w konflikt z Maciejem Korwinem i Hynkiem z Podiebradw, w wyniku czego utraci dobra pszczyskie. Nastpne lata byy prawdopodobnie dobrym okresem w rozwoju miasta. Pszczyna, podobnie jak wiele innych miast grnolskich, w pocztku XVI w. przesza w rce prywatne. W 1517 r. wacicielem miasta sta si palatyn wgierski Aleksy Turzo, zakadajc istniejce do XX w. wolne pastwo stanowe (Freie Standesherrschaft). redniowieczna Pszczyna naleaa do miast maych. Spis domostw wykonany dla potrzeb podatkowych w poowie wieku XV obj 73 mieszczan i 13 komornikw. Na tej podstawie szacuje si cakowit liczb ludnoci na okoo 450. W urbarzu z 1536 roku wacicieli domw byo 82, co pozwala oceni ca komun na okoo 500 ludzi. Powierzchnia miasta wynosia niespena 6 ha, a obwd okoo 950 m. Pszczyna w redniowieczu bya orodkiem niewielkim o chyba nieduych moliwociach inwestycyjnych. Prawdopodobnie dlatego, dopiero w I poowie XV w. dla zabezpieczenia mieszkacw wzniesiono umocnienia nie murowane, a tasze drewniano ziemne. Fortyfikacje Pszczyny skaday si z fosy i ziemnego wau z parkanem z beli oblepionych glin. Zwieczeniem czstokou by zadaszony gontem ganek obrocw. Do miasta prowadziy dwie bramy pilnowane przez opacanych przez rad stranikw. Dodatkowo walory obwodu podwyszay co najmniej dwie drewniane wiee. Og mieszkacw zobowizany by do penienia stry i w razie koniecznoci obrony miasta. W tym te celu komuna zakupia w XV w. kusze i bro paln. Zachowany szczliwie zesp pszczyskich ksig miejskich z 2 poowy XV w. jest unikatowym zbiorem dokumentw w skali Grnego lska. Przyblia moliwoci obronne miasta oraz liczne wspomniane inwestycje poczynione przez komun dla podniesienia bezpieczestwa Pszczyny. Warto poznawcza tych dokumentw jest nie do przecenienia w badaniach nad yciem maego miasta w pnym redniowieczu.

PODSTAWOWE DANE MIASTO




Miasto

Pszczyna

Wasno

ksieca

Liczba mieszkacw

500

Powierzchnia (ha)

6


PODSTAWOWE DANE FORTYFIKACJE




Grubo muru

?

Liczba baszt

0

Wiee

2

Bramy gwne

2



FORTYFIKACJE - FOTO






gra

BIBLIOGRAFIA:


Serdeczne podzikowania dla Pana Arkadiusza Przybyoka za zgod wykorzystania jego rysunkw i fragmentw tekstu z Pracy Doktorskiej.

W opracowniu uyto fragmentw tektw oraz rysunki Pracy Doktorskiej "MURY MIEJSKIE NA GRNYM LSKU W PӬNYM REDNIOWIECZU" - Arkadiusza Przybyoka

zdjcia: Sylwester Kacprzyk

rdo: Repozytorium Prac Doktorskich Biblioteki Uniwersytetu dzkiego


© 2011 - 2018 SKADNICA GRNOSLSKA
Wszelkie prawa autorskie zastrzeone. Kopiowanie materiaw dozwolone tylko za zgod waciciela.
WACICIEL I ADMINISTRATOR STRONY Sylwester Kacprzyk - Firma Usugowo-Handlowa Geometrico