www.skladnica-gornoslaska.pl                             o stronie                             bibliografia                             kontakt

DROGI HANDLOWE I KOMORY CELNE


DROGA WROCŁAW - KRAKÓW PRZEZ KLUCZBORK




Z Kluczborka droga biegła w kierunku Krakowa zapewne dwoma szlakami: jeden z nich przekraczał wkrótce granicę Śląska blisko Gorzowa, znanego pod koniec XIII w. jako gród i miasto , ażeby następnie przez Krzepice - Kłobuck - Częstochowę i Żarki - Olkusz lub Lelów - Wolbrom dotrzeć do Krakowa; drugi zaś szedł dłuższy czas ziemiami należącymi do Śląska, kierując się z Kluczborka na Olesno gdzie krzyżował się ze starą drogą wiodącą z Moraw na Kujawy. Olesno jako miasto powstałe przy drodze Wrocław - Kraków pojawia się w źródłach dopiero z początkiem XIV w. , już jednak w XIII w. jest tu gród kasztelański. Stąd droga kierowała się na Lubliniec przez Lubecko w którym przez krótki czas z początkiem XIII wieku istniała komora celna, założona niedługo przed r. 1226, w dokumencie bowiem z tego roku, ustanawiającym taryfę celną dla Olesna i Siewierza, mowa jest również o zniesieniu ustanowionej wbrew prawom świeckim i kanonicznym komory w Lubecku, z tym, że w razie dalszego pobierania w niej opłat jako kara przewidziane są trzy grzywny na rzecz księcia i jedna grzywna na rzecz poszkodowanego. Wynika z tego, że komora w Lubecku założona została zapewne przez osobę prywatną, a istnienie jej choćby przez bardzo krótki czas dowodzi jedynie, że na omawianym odcinku drogi musiał już w pierwszej połowie XIII w. panować ruch handlowy dający gwarancję opłacalności tak ryzykownej imprezy jak zakładanie wbrew woli księcia komory celnej.

Dalszy przebieg drogi wyznaczony jest przez komory celne w Lublińcu, osadzie nieznanej zresztą w źródłach przed r. 1301 i Woźnikach. Komory te po raz pierwszy i jedyny wspomniane są w omawianym okresie w r. 1310, kiedy Bolesław opolski sprzedaje mieszczanom wrocławskim cła pobierane od pieszych m. in. w miejscowościach "Lubin" i "Wosnik", zastrzegając sobie pobieranie opłat w wypadku, gdyby wartość towaru przekroczyła 10 grzywien. Następna na tej drodze komora celna znajdowała się w Siewierzu. Już w pierwszej połowie XII w. istniał tu targ, później zaś, od XIII w. gród kasztelański, miasto natomiast lokowano dopiero w XV w. Komora celna w Siewierzu pojawiła się w źródłach w r. 1223, gdy biskup wrocławski Wawrzyniec zatwierdza nadanie jej przez Kazimierza, księcia opolskiego, klasztorowi Norbertanek w Rybniku. W trzy lata później biskup ogłasza w porozumieniu z księciem taryfę dla tej komory, mającą wyraźnie mytniczy charakter, wóz z ołowiem (zapewne z kopalń w pobliskim Sławkowie lub Olkuszu) lub z jakimkolwiek innym towarem płacić ma 1 skojec srebra, a człowiek przechodzący lub przejeżdżający dwa denary opolskie. Gdy klasztor przeniósł się w r. 1228 z Rybnika do Czarnowąsów, Henryk Brodaty zatwierdził jego przywileje, m.in, prawa do komory celnej w Siewierzu. Klasztor utrzymał się w posiadaniu tej komory aż do r. 1260, kiedy Władysław opolski odebrał mu ją, dając w zamian za to 10 kamieni wosku rocznie lub tyleż miodu w jednej ze wsi kasztelanii opolskiej, komorę zaś zachowując dla siebie. Od tej chwili komora ta w źródłach omawianego okresu nie występuję. Za Siewierzem droga przekraczała granicę Śląska i zapewne w Olkuszu łączyła się z główną drogą Wrocław - Kraków. (1)


ZAKRES TERYTORIALNY




Opracowanie mapy - Sylwester Kacprzyk

literatura - źródła opracowania/fragmenty książki


(1)- "ROZMIESZCZENIE KOMÓR CELNYCH I PRZEBIEG DRÓG HANDLOWYCH NA ŚLĄSKU DO KOŃCA XIV WIEKU" - Janina Nowakowska str.58




© 2011 - 2021 SKŁADNICA GÓRNOSLĄSKA
Wszelkie prawa autorskie zastrzeżone. Kopiowanie materiałów dozwolone tylko za zgodą właściciela.
WŁAŚCICIEL I ADMINISTRATOR STRONY Sylwester Kacprzyk - Firma Usługowo-Handlowa Geometrico