www.skladnica-gornoslaska.pl                             o stronie                             bibliografia                             kontakt

Lux de Silesia Superior

w. Jacek
w. Sarkander
w. Melchior Grodzieckir
Literatura - rda opracowania


w. Jacek

"[...] wielki aposto i misjonarz [...]"



Urodzony: 1183r. w Kamieniu lskim na lsku Opolskim.

Zmar: 15 sierpnia 1257r. w Krakowie

Beatyfikacja: 1527r.

Kanonizacja: 17 kwietnia 1594r

Liturgiczne wspomnienie: 17 sierpnia

Pochowano go w Krakowie w kociele dominikaskim pod wezwaniem witej Trjcy. Do jego grobu ju w redniowieczu przybywao wielu pielgrzymw, dowiadczano tam bowiem licznych cudw. Take i po kanonizacji - co oczywiste - grb w. Jacka stanowi cel peregrynacji ludzi wszelkich stanw: prostych pielgrzymw i koronowanych gw, zwykych kapanw i dostojnikw kocielnych.

Patron



W XX w. w. Jacek zosta uznany za gwnego patrona dwch grnolskich diecezji. Zrazu, w okresie midzywojennym, diecezji katowickiej, a nastpnie, po II wojnie wiatowej, diecezji opolskiej.

Kult witego



W dziejach Grnego lska, Jacek - wity o midzynarodowej sawie, zajmuje szczeglne miejsce. Jest to jedyny wity rodem z tego regionu. Nie dziwi wic, e na Grnym lsku otaczano go wyjtkowym uznaniem. Od kiedy kult w. Jacka rozwija si na tym terenie - nie wiadomo. Szczeglnie w dwch miejscach: w Kamieniu, gdzie prawdopodobnie wity si urodzi, i w Rozbarku, gdzie wedug miejscowych legend bywa . Wielu ludzi z rnych warstw spoecznych, rnych nacji, w rnych epokach przyczyniao si do rozwoju kultu w. Jacka na Grnym lsku - zarwno w lokalnej, jak i regionalnej skali. Ukoronowaniem tych dziaa w wymiarze regionalnym byo uznanie w. Jacka patronem grnolskich diecezji. Kult witego to pewien fragment dziejw Grnego lska, dlatego historycy badajcy przeszo regionu nie powinni tego zjawiska pomija. Warto jeszcze raz zaznaczy, e na tej ziemi, o skomplikowanych dziejach politycznych, zmiennej przynalenoci pastwowej, co bywao powodem wewntrznych, midzyludzkich konfliktw, o kult w. Jacka zabiegali ludzie rnych nacji. Czasami ten kult na Grnym lsku przygasa, bez szczegowych bada trudno oczywicie powiedzie dlaczego. Mg, w jakim stopniu, sprzyja temu brak wiedzy historycznej. Dzi wielu mieszkacw regionu szczerze si dziwi syszc, e w. Jacek by Grnolzakiem. Warto tu przypomnie jedn z rozbarskich legend. "Wspaniay koci pod wezwaniem w. Jacka stoi na Rozbarku pod Bytomiem. Niesie podanie, i na tym samym miejscu, ktre niegdy Row Grk nazywano, staa dawniej kaplica, w ktrej w. Jacek naboestwa odprawia. Tu obok mia mie swoj pustelni przy rdle zwanym Zdrj w. Jacka.

Pochodzenie



Ot w. Jacek, wedug pnych, pitnastowiecznych przekazw, mia pochodzi - po ojcu - z rodu Odroww. Poszukiwano m.in. tzw. gniazda rodu. Ze wzgldu na nazw intrygujca wydawaa si miejscowo Odrow na Grnym lsku. Kusia nie tylko nazwa. Wane byo i to, e wie o tej nazwie leaa w dolinie Odry, niedaleko Kamienia, gdzie prawdopodobnie urodzi si w. Jacek. Zaczto przypuszcza, e ta miejscowo bya gniazdem rodu, a take i we wczesnym redniowieczu. Byo odwrotnie. Rd Odroww nie wzi nazwy od grnolskiej miejscowoci. Miejscowo ta powstaa bowiem w 1781 r. Zaoy j przedstawiciel szlacheckiej rodziny Laryszw, familii wyjtkowo zasuonej w krzewieniu kultu w. Jacka w Kamieniu. W XVIII w. ju powszechnie sdzono, e wity wywodzi si z Odroww. Zaoyciel miejscowoci wybra t wanie nazw w intencji okazania czci. O tym wydarzeniu w XIX w. informowa A Weltzel. Okazuje si wic, e ze studiowania regionalnej literatury historycznej nie wraca si z Pustymi rkami. W teje literaturze istnieje wiele innych, zapomnianych dzi ustale, ktre nie maj co prawda tak szerokiego zasigu, jak sprawa rzekomego gniazda Odroww, jednak dla czcicieli w. Jacka i dla zainteresowanych histori regionu s wane.


w. Jan Kanty (z Kt)

"[...] wierny syn kocioa [...]"



Urodzony: 24 czerwca 1390r. w Ktach w Ksistwie Owicimskim.

Zmar: 24 grudnia 1473r. w Krakowie

Beatyfikacja: 27 wrzenia 1680r.

Kanonizacja: 16 lipca 1767r

Liturgiczne wspomnienie: 20 padziernika

Pochowano go w Krakowie w kolegiacie w. Anny w Krakowie. Do jego grobu przybywali pielgrzymi z coraz to odleglejszych zaktkw Europy.

Patron



Jest patronem Archidiecezji Krakowskiej z ktrej pochodzi, diecezji bielsko-ywieckiej, miasta Krakowa, profesorw, studentw, szk katolickich i Caritasu.

Kult witego



Do jego grobu przybywali pielgrzymi z coraz to odleglejszych zaktkw Europy. Kim by w. Jan Kanty dla tych ludzi, mona wyczyta z litanii wezwa zanoszonych do niego zarwno w Ktach, jak i przy grobie w kolegiacie w. Anny w Krakowie. Jest to litania prb, ludzkich woa i westchnie, litania dzikczynnych modw. Dowodem ywego kultu jest wiele wiele parafii i kociow pod jego wezwaniem

Pochodzenie



Urodzi si w miasteczku Kty odlegym 30 km od Owicimia. Wywodzi si z zamonej rodziny mieszczaskiej. Jego ojciec, Jan Waciga, by bogatym mieszkacem ywca, a take przez pewien czas burmistrzem tego miasta.




gra

w. Sarkander

"[...] kapan i mczennik milczenia [...]"



Urodzony: 20 grudnia 1576r w Skoczowie na lsku Cieszyskim..

Zmar: 17 marca 1620r

Beatyfikacja: 11 wrzenia 1859r

Kanonizacja: 6 maja 1860r

Liturgiczne wspomnienie: 30 maja

Doczesne szcztki proboszcza z Holeova zoono najpierw w kociele Najwitszej Maryi Panny na Predhradi, konkretnie w kaplicy w. Wawrzyca, gdzie grb zasunito kamienn pyt z napisem podkrelajcym nie winno zmarego. Bracia mczennika jeszcze w tym samym 1620 roku wmurowali w pobliu grobu tablic z reliefem przedstawiajcym tor tury na skrzypcu wraz i acisk dedykacj: Sawnemu Mczennikowi Chrystusa i Bratu naszemu najdroszemu... . W 1784r relikwie zostay przeniesione do kocioa w. Michaa w Oomucu.

Patron



w. Sarkander jest uwaany na lsku za patrona ekumenizmu. Patron Czech i Moraw oraz Diecezji Bielsko - ywieckiej.

Kult witego



W krtkim czasie jego grb sta si celem wielu pielgrzymek, m.in. w 1863 roku odwiedzi go krl Jan III Sobieski, cigncy ze swymi wojskami na Wiede oraz cesarzowie Karol VI i Franciszek I oraz cesarzowa Maria Teresa.

Pochodzenie



..Czerwony kwiatek z morawskich k" jak nazwa Sarkandra R. Stupavsky przyszed na wiat 20 grudnia 1576 roku w miasteczku Skoczw w Ksistwie Cieszyskim, ktre od koca XIII wieku naleao do Korony Czeskiej. Tutaj te zosta ochrzczony, ale nie w kociele parafialnym, zajtym wtedy przez protestantw, tylko w szpitalnym kociku nalecym do katolikw. Cay okres ycia witego Jana zbiega si ze szczeglnie ostrymi i tragicznymi konsekwencjami religijnego podziau Europy, rozpocztego wystpieniem Lutra w roku 1617 i umacnianego organizacyjnie przez tworzce si nowe wyznania niekatolickie. Dwa europejskie wiaty wspzawodnicz wtedy ze sob i walcz za- ciekle o racje ideowe nie tylko w dysputach teologicznych, ale i orem! Jest to epoka religijnej pychy i absolutnego wywyszania wasnych przekona ponad przekonania strony przeciwnej, epoka niezdolna do kompromisu. Natomiast sprawy narodowociowe nie odgrywaj jeszcze wwczas zasadniczej roli. Region, w ktrym urodzi si Sarkander, zamieszkiwali Polacy, Czesi i Niemcy. Matka Helena, z domu Grecka, pochodzia z drobnej szlachty rozgazionego rodu lskiego z Konic, przyznajcej si, w zalenoci od sytuacji, do jednej z trzech wymienionych tutaj narodowoci: nie naley jednak dzisiejszego pojcia Czecha czy Polaka przenosi mechanicznie na wiek XVI. Czy rwnie ojciec Jana. Grzegorz Maciej Sarkander pochodzi ze szlachty, tego udowodni nie sposb. Wiadomo, e Helena bya zamna ju po raz drugi. Bya to bez wtpienia rodzina utalentowana.




gra

w. Melchior Grodziecki

"[...] mczennik wojen religijnych [...]"



Urodzony: 1584r. w Grodzicu na lsku Cieszyskim.

Zmar: 1619r w Koszycach

Beatyfikacja: 15 stycznia 1905r

Kanonizacja: 2 lipca 1995r

Liturgiczne wspomnienie: 7 wrzenia

Ciaa Mczennikw ( Grodzieckiego, Pongracza, Kiry) zoono przygotowanym grobie u stp wielkiego otarza Najw. Marii Panny w kociku ojcw franciszkanw w Als-Sebes. Ostatecznie szcztki Mczennikw zostay przeniesione do Tyranwy.

Patron



Patron Archidiecezji Katowickiej.

Kult witego



Od tej chwili zoenia cia w Als-Sebes mieszkacy okolicznych wsi poczli napywa do kocika franciszkanw, by uczci relikwie Mczennikw i przez ich porednictwo wybaga u Boga potrzebne im aski. Ojcowie franciszkanie zauwayli, e wielu przybyszw z niezwyk skruch przystpowao do Sakramentu Pokuty i zmieniao zupenie dotychczasowe swe ycie. Zapytywani o powd tej nagej przemiany, bardzo czsto odpowiadali, e czyni to pod wpywem Mczennikw, ktrzy pokazywali si im i naglili ich do udania si do Sebes, do modlitwy na ich grobie i szczerej spowiedzi. W Tyrnawie, gdzie obecnie si znajduj szcztki doznano wielu nadzwyczajnych ask . Mimo kultu Mczennikw coraz bardziej wzrasta, wierni nie przestali wzywa ich wstawiennictwa u Boga, coraz czciej dziay si cuda przy ich zwokach. W Cieszynie 1905r odbya si trzydniowa uroczysto by uczci b. Melchiora, wziy w niej wszystkie stany i organizacj lskie. Zoyli mu hod austriackie wadze rzdowe jako potomkowi kasztelanw cieszyskich i wielki zastpy ludu wiejskiego, duchowiestwa, wojska, Ucichy na ten czas spory i tarcia narodowociowe lzacy, Polacy, Niemcy, Czesi, Sowacy wystpili zgodnie, by odda hod szermierzowi wiary.

Pochodzenie



Midzy miastem Biaa a Cieszynem znajduje si wioska Grodziec, ktra zawdzicza swe powstanie szlacheckiej rodzinie Grodzieckich, herbu Radwan. Ju w pierwszej poo- wie XVI wieku byli Grodzieccy znani na lsku i Morawach jako rd. ktremu ziemie te wiele zawdziczay. We wsi Grodziec zwraca na siebie uwag okazay, dobrze zachowany zamek, otoczony parkiem, zbudowany okoo 1580 roku przez Henryka z Brodu' Radwan-Grodzieckiego'. Wioska Grodziec, przez Grodzieckich zaoona, dziki ich opiece zwycisko opieraa si zawsze zakusom germanizatorski. Rodzina Grodzieckich odgrywaa w drugiej poowie XVI wieku na terenie lska i Moraw szczegln rol. Z tego zamonego, szlacheckiego, na wskro katolickiego rodu pochodzi Melchior.




gra

Literatura - rda opracowania


- "Metropolia Katowicka Grnolska" - Wojciech witkiewicz, ks. Janusz Wyciso - "w. Melchior Grodziecki" - Jan Poplatek SJ - "w. Sarkander kapan i mczennik" - Wojciech witkiewicz, ks. Janusz Wyciso

gra

© 2011 - 2018 SKADNICA GRNOSLSKA
Wszelkie prawa autorskie zastrzeone. Kopiowanie materiaw dozwolone tylko za zgod waciciela.
WACICIEL I ADMINISTRATOR STRONY Sylwester Kacprzyk - Firma Usugowo-Handlowa Geometrico