www.skladnica-gornoslaska.pl                             o stronie                             bibliografia                             kontakt

DROGI HANDLOWE I KOMORY CELNE


DROGA WROCAW - KRAKW PRZEZ OPOLE




Droga Wrocaw-Krakw przez Opole natrafiaa w odlegoci 18 km od Brzegu na przeszkod w postaci Nysy Kodzkiej pyncej z poudnia do Odry. Przed dojciem do Nysy droga rozwidlaa si i przekraczaa rzek w dwch punktach w Skorogoszczu i Lewiniu. Cay odcinek drogi od Wrocawia a po Nys Kodzk, bdc granic dzielnicy dolno- i grno-lskiej, powiadczony jest w r. 1310 jako droga przymusowa.(1)

Skorogoszcz ley na prawym brzegu Nysy w odlegoci 6 km od jej ujcia do Odry. Istnienie w tym miejscu mostu na sie powiadczone jest ju pierwszej wzmiance dotyczcej miejscowoci Skorogoszcz, ktra w r. 1223 nazwa si Scorogostov most" i posiada koci, a przy nim szpital. Z nazwy wnioskowa mona, osada ta powstaa wanie dziki istnieniu mostu na uczszczanej drodze, przy czym rozwijaa si widocznie pomylnie, ju bowiem w r. 1271 wymieniona jest jako miasto. Z r. 1310 pochodzi pierwsza wzmianka o istnieniu w Skorogoszczu ksicej komory celnej, w tym bowiem roku ksi opolski Bolesaw sprzedaje mieszczanom wrocawskim co od pieszych m. in. w Skorogoszczu. Powiadczona w r. 1310 komora i Skorogoszczu musiaa tu istnie ju wczeniej, tym bardziej, e bya to od pocztku XIII w., to jest od chwili podziau lska, miejscowo graniczna pomidzy dzielnic wrocawsk a opolsko-raciborsk, nadajc si ju z tego wzgldu na komor celn. Ten charakter graniczny zaznacza si szczeglnie dokumencie ksit wrocawsko-legnickich z tego r. 1310, ustanawiajcym przymus drony w obrbie ich dzielnicy m. in. dla kupcom wjedajcych do ich ziemi przez Skorogoszcz. Samo miasto naleao do klasztoru w Czarnowsach i dopiero w r. 1328 przeszo drog zamiany na wasno Bolka ks. niemodliskiego, ktry r. 1313 obj po ojcu cz dzielnicy opolskiej. W dokumencie z r. 1328 wspomniana jest jeszcze raz komora w Skorogoszczu jako wasno ksicia, mimo e prawa ksicia do tej komory nie byy widocznie bezsporne, skoro w pochodzcej z pierwszej poowy XIV w. Liber fundationis epicopatus Wratislaviensis" znajduje si pozbawiona daty wzmianka o tym, e biskup wrocawski wydzierawi doywotnio wjtowi ze Skorogoszcza theolonium in Schurgast (quod) dux Falkinbergensis occupavit.(2)

Bardzo niski czynsz dzierawny (1 grzywna rocznie) wskazywa moe na formalny charakter dzierawcy, ktrej przedmiot faktycznie pozostawa wrkach ksicia. Na jakiej podstawie biskup wrocawski roci sobie pretensje do ca w Skorogoszczu, trudno dociec, w kadym razie przytoczone fakty pozwalaj na stwierdzenie, e Skorogoszczu istniaa co najmniej w latach 1310 do 1328 ksica komora celna. 0 5 km powyej Skorogoszcza istniao drugie przejcie przez Nys blisko miejscowoci Lewin, lecej na lewym brzegu tej rzeki. Lewin, bdcy tak samo jak i Skorogoszcz miejscowoci graniczn pomidzy dzielnic dolno- i grno-lsk, wystpuje jako miasto ju w r. 1284. Komora celna w Lewiniu wspomniana jest po raz pierwszy w r. 1310, gdy ksi Bolesaw sprzedaje mieszczanom Wrocawskim co pobierane od pieszych w caym szeregu miejscowoci z zastrzeeniem, e co pobiera bdzie nadal wypadkach, gdy warto niesionego wzgldnie wiezionego przez pieszych towaru przekracza bdzie 10 grzywien denarw. komora jest wic wasnoci ksicia, jednak pewne prawa do niej mia lub roci sobie do niej rwnie i biskup wrocawski, ktry wydzierawi co w Lewiniu z pocztkiem XIV w. wraz z cem w Skorogoszczu wjtowi tego ostatniego, Jakubowi. Obie odnogi drogi krakowskiej zbiegay si dopiero pod samym Opolem, aeby przekroczywszy Odr przy pomocy mostu powiadczanego w r. 1240 wej do lecego na prawym brzegu rzeki Opola, dawnego grodu, znanego jako miasto co najmniej od r. 1258. (3)


ZAKRES TERYTORIALNY




Opracowanie mapy - Sylwester Kacprzyk

literatura - rda opracowania/fragmenty ksiki


(1)- "ROZMIESZCZENIE KOMR CELNYCH I PRZEBIEG DRG HANDLOWYCH NA LSKU DO KOCA XIV WIEKU" - Janina Nowakowska str.62

(2)- "ROZMIESZCZENIE KOMR CELNYCH I PRZEBIEG DRG HANDLOWYCH NA LSKU DO KOCA XIV WIEKU" - Janina Nowakowska str.62 i 63

(3)- "ROZMIESZCZENIE KOMR CELNYCH I PRZEBIEG DRG HANDLOWYCH NA LSKU DO KOCA XIV WIEKU" - Janina Nowakowska str.64




© 2011 - 2018 SKADNICA GRNOSLSKA
Wszelkie prawa autorskie zastrzeone. Kopiowanie materiaw dozwolone tylko za zgod waciciela.
WACICIEL I ADMINISTRATOR STRONY Sylwester Kacprzyk - Firma Usugowo-Handlowa Geometrico